środa, 17 kwietnia

Uczymy się kaszubskiego #4

Na poprzedniej lekcji poznaliśmy cyfry i liczby kaszubskie. Dziś przedstawię kaszubskie nazwy dni tygodnia, miesięcy i pór roku.

Dni tygodnia po kaszubsku

Dni tygodnia w języku kaszubskim przypominają swoje odpowiedniki w języku polskim:

poniedziałek – pòniedzôłk
wtorek – wtórk
środa – strzoda
czwartek – czwiôrtk
piątek – piątk
sobota – sobòta
niedziela – niedzela

Miesiące

W nazwach miesięcy już nie ma tak łatwo. Najbardziej podobne nazwy są w przypadku maja, czerwca i listopada. W pozostałych miesiącach mamy już do zapamiętania nazwy bardziej się różniące od tych, które znamy:

styczeń – stëcznik
luty – gromicznik
marzec – strëmiannik
kwiecień – łżëkwiôt
maj – môj
czerwiec – czerwińc
lipiec – lëpińc
sierpień – zélnik
wrzesień – séwnik
październik – rujan
listopad – lëstopadnik, smùtan
grudzień – gòdnik

Pory roku

wiosna – zymk
lato – lato
jesień – jeséń
zima – zëma

Chtërnô je terô gòdzëna?

Znając liczebniki powinniśmy również poznać ich odmianę, aby móc zapytać Kaszuba o godzinę (lub powiedzieć mu aktualny czas). Wiertel to kwadrans, a poszczególne liczebniki odmieniamy w następujący sposób:

1 – jeden – pierszi – piersza
2 – dwa – drëdżi – drëgô
3 – trzë – trzecy – trzecô
4 – sztërë – czwiôrti – czwiôrtô
5 – piãc – piąti – piątô
6 – szesc – szósti – szóstô
7 – sétmë – sódmi – sódmô
8 – òsmë – òsmi – òsmô
9 – dzewiãc – dzewiąti – dzewiątô
10 – dzesãc – dzesąti – dzesątô
11 – jedenôsce – jedenôsti – jedenôstô
12 – dwanôsce – dwanôsti – dwanôstô
13 – trzënôsce – trzënôsti – trzënôstô
14 – sztërnôsce – sztërnôsti – sztërnôstô
15 – piãtnôsce – piãtnôsti – piãtnôstô
16 – szestnôsce – szestnôsti – szestnôstô
17 – sétmënôsce – sétmënôsti – sétmënôstô
18 – òsmënôsce – òsmënôsti – òsmënôstô
19 – dzewiãtnôsce – dzewiãtnôsti – dzewiãcnôstô
20 – dwadzesca – dwadzesti – dwadzestô
21 – dwadzesca jeden – dwadzesti pierszi – dwadzestô pierszô
22 – dwadzesca dwa  – dwadzesti drëdżi – dwadzestô drëgô
23 – dwadzesca trzë  – dwadzesti trzecy – dwadzestô trzecô
24 – dwadzesca sztërë – dwadzesti czwiôrti – dwadzestô czwiôrtô
25 – dwadzesca piãc – dwadzesti piąti – dwadzestô piątô
26 – dwadzesca szesc – dwadzesti szósti – dwadzestô szóstô
27 – dwadzesca sétmë – dwadzesti sódmi – dwadzestô sódmô
28 – dwadzesca òsmë – dwadzesti òsmi – dwadzestô òsmô
29 – dwadzesca dzewiãc – dwadzesti dzewiąti – dwadzestô dzewiątô
30 – trzëdzescë – trzëdzesti – trzëdzestô
31 – trzëdzescë jeden – trzëdzesti pierszi – trzëdzestô pierszô

Podawanie czasu

W języku kaszubskim czas podajemy w systemie 24-godzinnym. Zdarza się również, że czas podawany jest przy użyciu tylko pierwszych dwunastu liczebników. Wtedy godziny popołudniowe od 13 podajemy dodając “pò półniém”, a w porze wieczornej dodajemy “wieczór”.

5:00 – To je piątô

17:00 – To je piątô pò półniém.

10:40 – To je dwadzesce do jedenosti.

22:40 – To je dwadzesce do dwadzesti trzeci. / To je dzesątô sztërdzesce wieczór.

Zobacz również pozostałe lekcje języka kaszubskiego:

Może Ciebie również zainteresować:

Spojrzenie z bliska na słowackie stroje ludowe

Ważnym elementem kultury słowackiej są tradycyjne stroje ludowe, które odzwierciedlają bogactwo historii i regionalnych różnic. Słowackie stroje ludowe są niezwykle różnorodne ze względu na specyfikę...

Mazur - tradycja, historia i współczesne odniesienia

Taniec mazur jest jednym z najbardziej znanych tańców narodowych Polski. Jest on nierozerwalnie związany z polską tradycją i historią. Mazur jest tańcem wywodzącym się z Mazowsza, regionu w cent...

Jak twórczo wykorzystać tradycje folkloru polskiego w projektowaniu wnętrz?

Współczesne projekty wnętrz często sięgają po inspiracje z różnych źródeł, a jednym z nich może być tradycyjny polski folklor. Wykorzystanie elementów folkloru w projektowaniu wnętrz to doskonał...

Zaklęte w piosenkach: polski folklor jako źródło inspiracji muzycznej

Folklor polski to bogactwo tradycji, kultury i historii, które można odnaleźć w pięknych i poruszających pieśniach ludowych. Jest on nie tylko ważnym dziedzictwem narodowym, ale także niezwykły...

Zaklęte w piosenkach: Folklor polski jako źródło inspiracji muzycznej

Folklor polski jest niezwykle bogaty i różnorodny. To skarb, który przechowuje tradycje, historie i ducha naszego narodu. Od wieków pieśni, tańce i melodie przekazywane są z pokolenia na pokolen...

Odkrywaj folklor: Fascynujące tradycje i tańce z różnych regionów świata

Każdy region świata ma swoje unikalne tradycje, kultury i dziedzictwo. Jednym z najbardziej fascynujących aspektów tych różnorodności jest folklor, który obejmuje tradycje muzyczne, taneczne i h...

10 polecanych miejsc na wyjazd w niedzielę na Pomorzu

Jeśli szukasz pomysłu na ciekawy i aktywny wyjazd w niedzielę na Pomorzu, mam dla ciebie kilka propozycji. Pomorskie to region pełen atrakcji, zabytków i pięknej przyrody. Niezależnie od tego, czy lu...

Bałkańskie melodie - "Ederlezi"

"Ederlezi" to popularna tradycyjna pieśń ludowa mniejszości romskiej na Bałkanach.Piosenka ma swoją nazwę od Ederlezi - wiosennego święta z okazji powrotu wiosny, świętowanego szczególnie przez R...

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *